Sluitband, medisch belicht

Wat zeggen fysiotherapeuten over het gebruik van een sluitlaken en / of een sluitband na de bevalling?

Joop van Gestel en Rachel van Gestel-van Westing, fysiotherapeuten bij Paramedicum GezondheidsManagement in Utrecht aan het woord:

Utrecht 1 augustus 2011

“In onze praktijk voor gespecialiseerde (psychosomatische) fysiotherapie en bekkenfysiotherapie adviseren wij vaak de sluitband Louise, voor ondersteuning van het herstel direct na de zwangerschap.

De bevalling: een ‘aanslag’ op de weke delen van de bekkenbodem

In de twee weken na een bevalling, is de jonge moeder vaak het spiergevoel van de buikspieren en/of van de bekkenbodemspieren ‘kwijt’. Dit betekent dat de vrouw niet meer (optimaal) goed voelt of ze deze spiergroepen wel of niet aangespannen heeft of dat ze die op de juiste manier kan aanspannen bij bewegingen zoals bukken, draaien in bed of overeind komen uit een stoel. Deze bewegingen met zg. ‘drukverhogende momenten’ zijn voor een groot aantal vrouwen aanleiding voor de geleidelijke ontwikkeling van (lichte of zwaardere) klachten zoals incontinentie, bekkenpijn of lage rugpijn.

De oorzaak kan zijn dat tijdens de bevalling een paar zenuwtakjes rondom de bekkenbodem beschadigd zijn geraakt, en dat daardoor de (motorische) prikkels onvoldoende goed bij de spieren aankomen, met als gevolg een onvoldoende krachtige spieraanspanning. Dit heeft dan weer gevolgen voor het ophouden van urineaandrang, en voor de benodigde steun vanuit de bekkenbodem tijdens (buik-)drukverhogende bewegingen.
Ook de lage rug komt ‘stabiliteits-spierkracht’ tekort met lage rugpijn als gevolg.

Een andere oorzaak kan liggen in een tijdelijk ‘verlammingsgevoel’ in de bekkenspieren door eenoverrekking van bekkenbodemzenuwen. Ook hier met dezelfde gevolgen.

Het nut van een sluitband

Het nut van een sluitband in de eerste periode na de bevalling is dat het ‘rust’ geeft aan de bekkenbanden en de omliggende spieren (die automatisch extra hard gaan werken als de ‘buurspieren’ tijdelijk niet voldoende kracht leveren).
De ondersteuning geeft deze spieren de mogelijkheid om te herstellen van gedane inspanningen, het draagt bij aan een betere onderlinge afstemming van spieren in ‘wie doet wat’ en het geeft een stabiel en zekerder gevoel tijdens (trap)lopen, opstaan uit bed an andere houdingsveranderingen.

Hoe lang?

Doorgaans vraagt het natuurlijke herstel van dit tijdelijke tekort aan spiergevoel twee tot drie weken. Als vrouwen na drie weken nog twijfelen of ze weer voldoende spiergevoel hebben, dan moeten ze met die vraag een bekkenfysiotherapeut consulteren. Zeker als incontinentie- of pijnklachten langer duren dan drie weken is eenzelfde gang naar de bekkenfysio aangewezen.

Als het spiergevoel weer hersteld is, en/of de pijnklachten verdwenen, dan kan de sluitband ‘afgebouwd’ worden, door de band bijvoorbeeld alleen nog maar te dragen tijdens boodschappen sjouwen, de eerste sportactiviteiten of tijdens een lange wandeling.

Angst voor het idee dat ‘spieren te slap’ zouden worden bij het dragen van een sluitband is volkomen onterecht; slappe spieren krijg je alleen pas na 4-5 weken continue dragen, waarbij de lichamelijke activiteit minimaal is. Vergelijk het met 4 weken gips. Deze situatie komt bij een verder gezonde jonge moeder niet voor.

Wij vinden een sluitband zeker geen overbodige luxe; wat doorgaans wel overbodig is, zijn (onnodige) massagebehandelingen door een fysiotherapeut. Contact met een (bekken)therapeut blijft wel nuttig om je herstelproces te volgen tot je weer helemaal alle dagelijkse dingen aankunt. 

Heel veel succes, en vergeet in de tussentijd niet om eindeloos te genieten van je kleine wereldwondertje (en van je partner natuurlijk)….

Voor zwangere vrouwen die tijdens de zwangerschap pijnklachten rondom het bekken hebben of last hebben van langdurige lage rugklachten kan de sluitband Louise ook uitkomst bieden. Het is wel aan te raden dit in goed overleg te doen met je verloskundige en/of bekkenfysiotherapeut.